Önergede yer alan TÜİK ve Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’nin toplam sığır varlığı 16 milyon 824 bin 208 baş olarak kaydedildi. Ancak bu toplam içinde yerli sığır ırklarının sayısı 941 bin başa gerileyerek ilk kez 1 milyonun altına düştü. Yerli sığır sayısının 1991 yılında 6 milyon 685 bin seviyesinde olduğu, son 33 yılda yaklaşık yüzde 86 oranında azaldığı belirtildi.
Aynı dönemde toplam sığır sayısında artış yaşanmasına rağmen bu artışın ithal kültür ırkları ve melez ırklar üzerinden gerçekleştiği ifade edildi. Güncel verilere göre Türkiye’deki sığır varlığının yaklaşık yüzde 49’unu kültür ırkları, yüzde 45’ini melez ırklar oluştururken, yerli ırkların payı yüzde 6 seviyesine kadar geriledi.
Önergede, yerli sığır ırklarındaki azalmanın yalnızca ekonomik bir sorun olmadığı; gıda güvenliği, genetik ve biyolojik çeşitlilik, kırsal kalkınma ve hayvancılıkta sürdürülebilirlik açısından da riskler barındırdığı vurgulandı. Yerli ırkların, Türkiye’nin iklim ve coğrafi koşullarına daha uyumlu olduğu, düşük kaliteli yemlerle beslenebildiği ve hastalıklara karşı daha dayanıklı olduğu bilgisine yer verildi.
Yerli ırkların yerini yüksek verim odaklı ithal ırkların almasının girdi maliyetlerini artırdığı, küçük ölçekli üreticileri zor durumda bıraktığı ve hayvancılıkta dışa bağımlılığı derinleştirdiği ifade edildi. Ayrıca genetik kaynakların kaybının, iklim değişikliği, kuraklık ve yeni hastalıklar karşısında hayvancılık sistemini daha kırılgan hale getirebileceği belirtildi.
Metin Ergün tarafından sunulan önergede, yerli sığır ırklarının azalmasına neden olan politikaların, ithal ırklara dayalı üretim modelinin ekonomik risklerinin, mevcut genetik koruma programlarının durumunun ve yerli ırkların yeniden yaygınlaştırılmasına yönelik stratejilerin tüm yönleriyle incelenmesi talep edildi. Bu kapsamda Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü’nün 104 ve 105’inci maddeleri uyarınca Meclis Araştırması açılması istendi.
